Nieuwe wetenschappelijke inzichten wijzen uit dat het populaire geneesmiddel aspirine in sommige gevallen de verspreiding van kankercellen kan vertragen. Toch tonen experts aan dat dit effect niet universeel geldt en dat het gebruik van aspirine ook risico's met zich meebrengt. Dit roept vragen op over de rol van bestaande geneesmiddelen in de strijd tegen kanker en benadrukt het belang van goed gecontroleerd medisch advies.
Aspirine en het complexe samenspel tussen bloedplaatjes en immuuncellen
Recent onderzoek geeft meer inzicht in het mechanisme waarmee aspirine mogelijk de uitzaaiing van kankercellen kan tegengaan. De kern van deze ontdekking ligt bij de werking van bloedplaatjes en zogenaamde T-lymfocyten, ook wel T-cellen genoem: twee cruciale onderdelen van het afweersysteem. Bloedplaatjes geven een signaalstof, thromboxaan A2 (TXA2), af. Deze stof kan de activiteit van T-cellen temperen, waardoor kankercellen makkelijker kunnen ontsnappen aan de immuunreactie, vooral zodra ze de primaire tumor verlaten.
Aspirine remt de aanmaak van TXA2, wat ertoe leidt dat T-cellen hun remming verliezen. Zo kunnen ze alsnog effectiever uitzaaiingen in een vroeg stadium aanpakken. Het is vooral deze periode, kort na het losraken van de primaire tumor, waarin uitzaaiende cellen het kwetsbaarst zijn en het effect van aspirine het grootst lijkt.
Niet elk kankertype reageert even sterk op aspirine
De effectiviteit van aspirine als uitzaaiingsremmer beperkt zich vooral tot adenocarcinomen, waaronder darm-, maag-, borst- en longkanker. Bij deze tumoren spelen bloedplaatjes en het immuunsysteem een grotere rol in het proces van metastasering. Voor andere soorten kanker, waar die samenwerking minder nadrukkelijk aanwezig is, heeft aspirine weinig of geen invloed op de uitzaaiing. Factoren zoals het soort tumor, het stadium bij diagnose en interactie met het immuunsysteem bepalen dus of aspirine enig voordeel biedt.
Voordelen afgezet tegen risico’s: geen vrijbrief voor onzorgvuldig gebruik
Een opvallende bevinding uit een omvangrijke data-analyse is dat een lage dosis aspirine (tussen 75 en 300 milligram per dag) het risico op uitzaaiingen met ongeveer 36% kan verkleinen en de overlevingskansen, zeker bij vroege diagnose, vergroot. Toch waarschuwen medisch specialisten nadrukkelijk tegen het zelfstandig gebruik van aspirine, vanwege het risico op bloedingen, maagzweren en zelfs beroertes. Vooral mensen met een verhoogd risico op deze complicaties of die reeds andere medicatie gebruiken, dienen extra voorzichtig te zijn.
Bewezen werkt aspirine niet voor alle patiënten in gelijke mate en moeten voordelen steeds worden afgewogen tegen de mogelijke nadelige gevolgen. Daarom wordt onderzoek naar alternatieven die de positieve werking van aspirine combineren met een veiliger profiel, gezien als een veelbelovende richting.
Een betaalbare strategie of voorlopig nog een balans tussen hoop en voorzichtigheid
De ontdekking van het werkingsmechanisme van aspirine opent nieuwe perspectieven voor kankerbehandeling, zeker omdat het middel wijd beschikbaar en goedkoop is. Toch is er momenteel vooral sprake van een evenwicht tussen wetenschappelijke hoop op vooruitgang en de noodzakelijke voorzichtigheid met het oog op de mogelijke bijwerkingen. Grootschalige klinische studies, waaraan wereldwijd duizenden mensen deelnemen, moeten antwoord geven op de vraag voor welke patiëntengroepen, onder welke omstandigheden en in welk stadium aspirine daadwerkelijk uitkomst biedt.
De recente ontwikkeling rond aspirine illustreert hoe bestaand en goedkoop medicatie soms onverwachte effecten in de geneeskunde kan hebben. Tegelijk tonen de feiten aan dat het middel niet universeel werkt en dat het belang van individueel medisch advies onverminderd groot blijft.
