In de winter hebben mezen het bijzonder moeilijk om voldoende voedsel en vers water te vinden. Door de koudere temperaturen verdwijnen insecten, worden vruchten hard en raken voedselbronnen uitgeput. Toch kunnen eenvoudige voorwerpen als een oude bloempot of een eierschaal het verschil maken en het overleven van deze vogels vergemakkelijken tijdens de strengste maanden.
De winterse uitdagingen van mezen
Tijdens de maanden met nachtvorst is de beschikbaarheid van natuurlijk voedsel voor tuinvogels beperkt. Vooral mezen zijn hiervan de dupe: zij moeten dagelijks bijna hun lichaamsgewicht aan voedsel verzamelen om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. Insecten zijn zeldzaam, zaden worden schaars en bessen zijn vaak verdwenen of bevroren. Dit maakt iedere dag tot een strijd om te overleven.
Eenvoudige hulpmiddelen tegen de vrieskou
Oude materialen uit huis of tuin bieden onverwachte oplossingen. Zo kan een omgekeerde bloempot, een stuk hout of een eierschaal worden ingezet als een klein voedselstation. Door een stuk fruit – bijvoorbeeld een appel, peer of kweepeer – onder zo’n afdakje te hangen, wordt het fruit beschermd tegen wind, regen en vorst. Dit verlengt de houdbaarheid en zorgt ervoor dat het zacht en eetbaar blijft voor de vogels. Het verhoogde fruit is vooral geschikt voor mezen, terwijl bijvoorbeeld merels lager in de tuin hun portie kunnen vinden.
Een praktische en hygiënische aanpak
Regelmatige controle van de voederplek is essentieel. Fruit dat rot of zwaar beschadigd is, moet snel worden verwijderd om ziekteverspreiding te voorkomen. Het is aan te raden de voederplaats schoon te houden en waar nodig de materialen te reinigen met Marseillezeep of azijn. Chemische schoonmaakmiddelen horen niet thuis in de natuur en kunnen schadelijk zijn voor de biodiversiteit.
Supplementaire ondersteuning en seizoensgebonden voeren
Naast fruit kunnen biologische zonnebloempitten waardevol zijn; deze leveren veel energie en worden makkelijk geaccepteerd door mezen. Brood, gezouten zaden of dierlijke vetten zijn echter af te raden, omdat deze het spijsverteringsstelsel kunnen belasten. Water is tenslotte een absolute noodzaak, zelfs bij vriesweer. Gebruik daarvoor een ondiepe schaal met een platte steen als anti-vriesmaatregel: dit maakt drinken mogelijk en biedt tegelijk een veilige zitplek.
Biodiversiteit centraal in de wintertuin
Deze aanpak ondersteunt tuinvogels op een manier die hun natuurlijke gedrag respecteert en het lokale ecosysteem niet verstoort. Voeren is strikt seizoensgebonden: beste is het van de eerste nachtvorst tot half maart. Daarna is het belangrijk dat vogels weer zelf hun voedsel zoeken, zodat ze een gevarieerd en natuurlijk dieet behouden wanneer het voorjaar aanbreekt.
Met kleine inspanningen en simpele hulpmiddelen kan elke tuin in de winter een veilig toevluchtsoord worden voor mezen. Door aandacht te besteden aan het voedselaanbod, bescherming tegen weersinvloeden en hygiëne, krijgen deze vogels de steun die ze nodig hebben om de koude maanden te overleven.
